Dış Ticarette Teslim Şekilleri

Uluslararası ticarette malların güvenli ve sorunsuz şekilde alıcıya ulaştırılması, ticari süreçlerin en kritik unsurlarından biridir. Dış ticarette teslim şekilleri; malların nerede teslim edileceğini, masrafların kim tarafından karşılanacağını ve risklerin hangi noktada devredileceğini belirler.

Bu sistem, ihracatçı ve ithalatçı arasında doğabilecek anlaşmazlıkları önlerken ticaretin daha şeffaf ve güvenli ilerlemesini sağlar. Uluslararası kabul görmüş INCOTERMS kuralları, teslim şekillerini standartlaştırarak tarafların sorumluluklarını netleştirir.

Uluslararası Ticarette Teslim Şekilleri (INCOTERMS 2020)

INCOTERMS 2020’ye göre teslim şekilleri 2 ana gruba ayrılır:

1. Tüm Taşıma Türleri İçin Geçerli Kurallar

EXW (Ex Works)
FCA (Free Carrier)
CPT (Carriage Paid To)
CIP (Carriage and Insurance Paid To)
DAP (Delivered at Place)
DPU (Delivered at Place Unloaded) :white_check_mark: (DAT yerine geldi)
DDP (Delivered Duty Paid)

2. Deniz ve İç Su Yolu Taşımalarına Özgü Kurallar

FAS (Free Alongside Ship)
FOB (Free On Board)
CFR (Cost and Freight)
CIF (Cost, Insurance and Freight)

İhracat Teslim Şekilleri (Detaylı Anlatım)

EXW – İşyerinde Teslim (Ex Works)

Satıcı malları kendi tesisinde hazır eder. Yükleme dahil tüm süreç alıcıya aittir.

Önemli Not:
Pratikte en riskli yöntemlerden biridir çünkü:

Alıcı ihracat gümrük işlemlerini yapmak zorunda kalabilir
Birçok ülkede bu mümkün değildir

FCA – Taşıyıcıya Teslim (Free Carrier)

Satıcı malları taşıyıcıya teslim eder ve ihracat gümrüğünü yapar.

INCOTERMS 2020 Yeniliği:
Alıcı, taşıyıcıya “on board konşimento” düzenleme talimatı verebilir. Bu özellikle akreditifli işlemler için önemli bir güncellemedir.

Deniz Taşımacılığına Özel Teslim Şekilleri

FAS – Gemi Doğrultusunda Teslim

Satıcı malları geminin yanına getirir. Yükleme alıcıya aittir.

Genellikle:

Ağır yükler
Proje taşımacılığı

için tercih edilir.

FOB – Gemide Teslim

Satıcı malları gemiye yükler, risk bu noktada alıcıya geçer.

Dikkat:
INCOTERMS 2020’ye göre:

Konteyner taşımacılığı için uygun değildir
Bunun yerine FCA önerilir

CFR – Maliyet ve Navlun

Satıcı taşıma maliyetini öder ancak risk yükleme anında alıcıya geçer.

CIF – Maliyet, Sigorta ve Navlun

CFR ile aynıdır ancak satıcı ayrıca sigorta yaptırır.

Avantaj:
Alıcı için daha güvenlidir.

Tüm Taşıma Türlerine Uygun Teslim Şekilleri

CPT – Taşıma Ücreti Ödenmiş

Satıcı taşıma ücretini öder, risk taşıyıcıya teslimde alıcıya geçer.

CIP – Taşıma ve Sigorta Ödenmiş

CPT’nin sigortalı versiyonudur.

INCOTERMS 2020 Güncellemesi:
Sigorta kapsamı artırılmıştır (Institute Cargo Clauses A).

DAP – Belirlenen Yerde Teslim

Satıcı malları belirlenen noktaya kadar getirir.
Boşaltma ve ithalat işlemleri alıcıya aittir.

DPU – Boşaltılmış Teslim (Yeni)

INCOTERMS 2020 ile gelen en önemli değişikliktir.
DAT kaldırılmış ve yerine DPU getirilmiştir.

Farkı:

Teslim sadece terminalde değil herhangi bir yerde olabilir
Satıcı malları boşaltılmış şekilde teslim eder

DDP – Gümrük Vergileri Ödenmiş Teslim

En yüksek sorumluluk satıcıdadır.

Satıcı:

İhracat + ithalat gümrüğü
Vergiler
Taşıma

hepsini üstlenir.

Risk:
Satıcı, ithalat mevzuatını bilmiyorsa ciddi maliyetlerle karşılaşabilir.

Güncellenmiş Karşılaştırma Tablosu (INCOTERMS 2020)

Teslim Şekli	Satıcı Sorumluluğu	Alıcı Sorumluluğu	Kullanım
EXW	Minimum	Tüm süreç	Tüm taşıma
FCA	İhracat + teslim	Taşıma	Tüm taşıma
FAS	Gemi yanına kadar	Yükleme + taşıma	Deniz
FOB	Gemiye yükleme	Taşıma	Deniz
CFR	Navlun	Risk	Deniz
CIF	Navlun + sigorta	Risk	Deniz
CPT	Taşıma ödenir	Risk	Tüm taşıma
CIP	Taşıma + sigorta	Risk	Tüm taşıma
DAP	Varışa kadar	Boşaltma	Tüm taşıma
DPU	Boşaltılmış teslim	İthalat	Tüm taşıma
DDP	Tüm masraflar	Yok denecek kadar az	Tüm taşıma

INCOTERMS 2020, uluslararası ticarette tarafların sorumluluklarını daha net hale getirirken, özellikle lojistik gerçeklere daha uygun düzenlemeler getirmiştir.

Doğru teslim şeklinin seçilmesi: